Odbudowa Ogrodu Japońskiego w Iłowej

 Komunikat UMWL z dn. 27.04.2026

24 kwietnia 2026 r. w Iłowej odbyła się konferencja prasowa dotycząca projektu, który można określić jako jeden z najważniejszych kroków w rozwoju lokalnej infrastruktury. Głównym zamierzeniem jest rewitalizacja obiektu Biblioteki Kultury w Iłowej wraz z sąsiadującym otoczeniem. Jego realizacja wynika z Gminnego Programu Rewitalizacji Gminy Iłowa na lata 2024-2030. Dzięki realizacji inwestycji obszarowi poddanemu rewitalizacji nadane zostaną nowe funkcje gospodarcze, edukacyjne, turystyczne, rekreacyjne, społeczne i kulturalne. Utworzone zostanie również Ponadregionalne Centrum Kultury Japońskiej, które wykorzystywać będzie potencjał sąsiadującego zabytkowego Parku Dworskiego oraz zlokalizowanego w nim pałacu. Iłowa stanowi pierwsze miejsce na terytorium Polski z ogrodem japońskim oraz pałacem z orientalnymi zdobieniami, które stanowią naturalną podstawę do utworzenia centrum.

Marszałek województwa lubuskiego Sebastian Ciemnoczołowski podkreślał, że to jeden z najciekawszych, najbardziej oryginalnych i najlepiej ocenionych w konkursie projektów. – Na 59 możliwych do zdobycia punktów otrzymał on 56. Eksperci, którzy oceniali ten projekt, uznali, że jest naprawdę dobrze zrobiony. To potencjał, o który trzeba po prostu zadbać. Jako gospodarz regionu będę dumny z tego, jeżeli po rewitalizacji nie tylko budynku, ale również przestrzeni przylegającej, będziemy mogli się szczycić tak wspaniałym produktem turystycznym. Jest to szansa także dla gminy pod względem rozwoju turystyki – mówił.

Marszałek pogratulował burmistrzowi i współpracownikom. – Gminy lubuskie mają ogromny potencjał, nie zawsze dobrze wykorzystywany, ale dzięki właśnie takim włodarzom, współpracownikom dzieją się cuda – mówił.  

Dzięki temu dofinansowaniu zrobimy coś naprawdę dobrego dla Iłowej

Paweł Lichtański – burmistrz Iłowej przypomniał, że od samego początku wierzył w ten projekt. – Trzy lata temu, jak wykonaliśmy wspólnie z biurem projektowym dokumentację i program funkcjonalno-użytkowy. Gdy spojrzałem na plany, to wydawało mi się to rzeczywiście czymś nieprawdopodobnym. Zakładałem, że kiedyś w jakiejś odległej przyszłości uda nam się pozyskać pieniądze i zmodernizować naszą instytucję kultury, która jest dość specyficzna. Pięć lat temu ta instytucja powstała na bazie dwóch innych mniejszych jednostek. Było to Centrum Kultury i Sportu oraz Miejska Biblioteka Publiczna. 

Przypomnijmy, że biblioteka przeszła gruntowną rewitalizację również ze środków europejskich dzięki dofinansowaniu z Urzędu Marszałkowskiego.

Jak podkreślał burmistrz, dofinansowanie do projektu pn. „Nowe oblicze kultury - rewitalizacja Biblioteki Kultury w Iłowej" jest rekordowe. To najwyższe dofinansowanie w historii tej gminy. Jeszcze nigdy przedtem gmina Iłowa nie uzyskała tak dużego dofinansowania na blisko 14 mln zł przy całkowitej wartości projektu w kwocie 16,3 mln zł. – To jest budżet wielu małych gmin, a my otrzymaliśmy pieniądze na realizację tak dużego przedsięwzięcia. Przebudujemy poza ścianami zewnętrznymi wszystko, co da się przebudować wewnątrz. To będzie rzeczywiście nowoczesna instytucja kultury na miarę XXI wieku. Po blisko 30 latach, dzięki tej modernizacji, do Iłowej wróci kino. Ostatni seans miał tutaj miejsce w Kinie Śląsk w roku 1998. Wszyscy mieszkańcy gminy Iłowa, ci trochę starsi, dobrze to pamiętają. Punktem kulminacyjnym i czymś, co – mam takie głębokie przekonanie – będzie magnesem, który przyciągnie turystów do Iłowej i do województwa lubuskiego, będzie Ponadregionalne Centrum Kultury Japońskiej.  Mamy niesamowite, silne, historyczne związki z Japonią, które sięgają początku XX wieku, bo tutaj około 120 lat temu ówczesny właściciel pałacu zaprosił do współpracy japońskich ogrodników i japońskich rzemieślników z Kioto, którzy przyjechali tutaj i zbudowali pierwszy w Europie ogród japoński – mówił P. Lichtański.  

 Dlaczego Iłowa odbudowuje Ogród Japoński?

Odbudowa Ogrodu Japońskiego w Iłowej (woj. lubuskie) to nie przypadek – to przywracanie jednego z najważniejszych zabytków sztuki ogrodowej w Europie. Iłowa posiada niezwykle silne związki z kulturą Dalekiego Wschodu, które zawdzięcza konkretnej postaci historycznej. ​​Głównym powodem jest fakt, że to właśnie w Iłowej powstał pierwszy w Europie ogród japoński założony przez Europejczyka.

• ​Rola hrabiego Fryderyka von Hochberga: Na początku XX wieku (ok. 1905 r.) ówczesny właściciel pałacu w Iłowej, hrabia Fryderyk Maximilian von Hochberg, stworzył ten ogród. Był on dyplomatą i pasjonatem Orientu – przez pewien czas pełnił funkcję sekretarza ambasady niemieckiej w Japonii, gdzie zafascynował się tamtejszą kulturą.
• ​Pierwowzór dla Wrocławia: Ciekawostką jest, że słynny Ogród Japoński we Wrocławiu (z 1913 r.) powstał później i był wzorowany właśnie na tym w Iłowej. Oba projekty realizował ten sam zespół: hrabia Hochberg oraz ogrodnik Joseph Anlauf.
• ​Unikatowość: Rewitalizacja ma na celu przywrócenie Iłowej statusu ważnego punktu na mapie turystycznej i historycznej, podkreślając jej pionierską rolę w sprowadzaniu japońskiej estetyki do Europy.

​Zdobienia i elementy architektury japońskiej w Iłowej

​Iłowa to nie tylko "zwykły" park, ale miejsce nasycone autentycznymi detalami orientalnymi, które przetrwały do dziś lub są rekonstruowane.

​Tutaj naprawdę dużo się dzieje: Iłowa lubi i tworzy kulturę

Głównym zamierzeniem projektu jest rewitalizacja obiektu Biblioteki Kultury w Iłowej. – Ja ten projekt oglądałam wiele razy i zawsze wydawał mi się bardzo odległy, taki ulotny, a to się dzieje i to wywołuje ogromną radość, ekscytację, fascynację. Przede wszystkim dlatego, że przestrzenie, które tu powstaną, będą miały wspaniałe zaplecze techniczne, które pozwoli nam na jeszcze większe działania. Już kilka razy nam się zdarzyło, że zespół nie był w stanie u nas wystąpić, bo nie mogliśmy technicznie ich pomieścić albo sprostać tym wymaganiom. Myślę, że teraz to będzie możliwe, a to jest ważne dla naszej społeczności, bo Iłowa lubi kulturę, robi kulturę i tworzy kulturę. Tutaj naprawdę dużo się dzieje, nasze grupy też przepięknie działają i teraz będą miały jeszcze więcej miejsca – mówiła Anna Olechnowicz-Lachowska – dyrektor Biblioteki Kultury w Iłowej.  

Radny Województwa Lubuskiego Paweł Giza podkreślał, że projekt ten to przykład udanej współpracy na linii gmina – samorząd województwa. – To również zasługa obecności Polski w Unii Europejskiej. Jesteśmy jej członkiem i możemy dzięki tym funduszom tak pięknie rozwijać, rewitalizować, zmieniać nasze otoczenie i być naprawdę pięknymi gminami europejskimi, gdzie ludzie mogą się rozwijać, rozwijać swoje hobby, aktywnie spędzać czas. To widać na każdym kroku – mówił radny.

Informacje o wsparciu  

Data rozpoczęcia realizacji projektu: 29 listopada 2023 r.
Data zakończenia realizacji projektu: 31 grudnia 2028 r.
Łączna wartość dofinansowania EFRR + BP: 13 737 878,30 zł
Wartość dofinansowania projektu z EFRR: 12 121 657,33 zł
Wartość dofinansowania projektu z BP: 1 616 220,97 zł
Całkowita wartość projektu: 16 283 828,02 zł

Zadanie dofinansowane w ramach Priorytetu 8 Fundusze Europejskie dla lokalnego lubuskiego, Działania 8.1 Wsparcie terytorialne obszarów miejskich - rewitalizacja.